Zoekveen en Vindgaard zijn allebei wijken uit de jaren tachtig van de vorige eeuw: ruim opgezet, kronkelig aangelegd en vermoedelijk ooit bedacht met de beste bedoelingen. Mijn plan is eenvoudig. Ik wil mijn nek, schouders en rug laten masseren, de boel weer een beetje losmaken en bijwerken — gewoon ter ontspanning. Maar nog voordat ik op de fiets stap, begint het gedoe al. Op de laptop en op mijn mobiel blijkt het adres zoeken een kleine onderneming. Ik draai de kaart, zoom uit, zoom weer in, en telkens verdwijnt precies de plek die ik nodig heb uit beeld. Ongeveer weet ik waar ik moet zijn. Dat moet genoeg zijn, denk ik. Dus stap ik op de fiets en ga op pad.

Ter plekke kies ik eerst een herkenbaar punt: een parkeerplaats, een hoek, iets waarvan ik later nog kan denken dat ik er geweest ben. Vanaf daar probeer ik met behulp van de wegwijzers de juiste richting te vinden naar het huisnummer — laten we zeggen nummer 10. Al snel blijkt de wijk een doolhof. De paden lopen niet logisch, de nummers volgen elkaar niet op en achter elke bocht lijkt weer een nieuwe mogelijkheid te liggen. Dan maar iemand aanspreken. Een bewoner wijst mij vriendelijk de weg, maar via steegjes en doorgangen merk ik al snel dat ik opnieuw verkeerd loop. Ik zeg het hardop, keer om en probeer het nog een keer. Ook dat mislukt. Uiteindelijk blijft er maar één oplossing over: bellen.

“Waar staat u?” wordt er gevraagd. “Bij nummer negen,” antwoord ik. Nummer tien zie ik nergens. Nummer elf trouwens ook niet. Wel andere nummers, maar die lijken in geen enkel logisch verband te staan met negen, laat staan met tien. “Ziet u de elektrische laadpaal?” Ja, die zie ik. “Net daarvoor moet u naar links. Dan wijst het zich vanzelf.” Maar juist daar was ik net geweest, en ook daar vertellen de huisnummers mij niets. Pas een klein zijsteegje biedt uitkomst. Wie bedenkt zoiets? Even later sta ik eindelijk op het juiste adres — maar wel aanzienlijk minder ontspannen dan toen ik vertrok.

Later vraag ik me af hoe dat moet gaan als er echt haast bij is. Hoe vindt een hulpverlener, een ambulance bijvoorbeeld, op tijd het juiste adres in zo’n wijk? Hoeveel kostbare minuten gaan er verloren voordat iemand doorheeft welk steegje, welk paadje of welke onlogische afslag de juiste is? En dan denk ik aan mijn eigen doel van die dag: ontspannen. Hoeveel massages heb ik inmiddels nodig om langdurig te profiteren van één ontspannende behandeling? Eerst maar eens de weg naar huis terugvinden.

 

 

daar staat zij
boven de krater
waar blauw water slaapt

een meer omzoomd
door groen — bomen, struiken,
rotsen vol fleurige bloemen

over haar schouders
ligt een kleine witte sjaal
de slippen rusten stil

starend kijkt zij
naar de diepte, het vreemde dat onder
de versluierende bedding ligt

en de wind blaast
haar rok, het witte sjaaltje
zacht omhoog

 

Een hoofd vol mogelijkheden — en toch, toch weet hij niet wat te doen. Dan maar op de bank zitten. Staren. Althans, daar lijkt het op. Subtiel, en misschien wel onbewust, wacht hij op wat komt. Schrijven! In zijn hoofd doet hij het al. Starend naar de grond voor hem dringt zich een haiku op.

zon en wind spelen
schaduw van takken beweegt
op verlichte vloer

Eerst fietsen. Het bolletje leegtrappen.  Wat op het papier het licht wil zien, dringt zich op — totdat ook dát aan zijn stutten trekt en ongemerkt mee pedaleert.

Glimlachend denkt hij aan een anekdote. De vierjarige probeert een citroen te persen, maar het lukt niet. ‘Dat kreng doet het niet,’ klinkt het door de keuken. ‘Wat zeg je nou? Wie zegt dat nog meer?’ ‘Opa. Hij zegt dat vaker.’ Ja opa: oppassen met wat je zegt.

En zo fietst hij verder: met de wind schuin op kop, de woorden verscholen in de luwte en een glimlach die de weg naar huis al kent.

 

Hand in hand lopen ze langs het speeltuintje, waar de nacht nog tussen de toestellen hangt, en langs het gebouw waar op zaterdagen de fanfare oefent. Opa en zijn kleinzoon, samen op weg naar school. Het kleine handje ligt warm in het zijne. Eens kijken, denkt opa, of hij de weg al kent. ‘Waar moeten we straks het hoekje om?’ vraagt hij. ‘Bij de bakker.’ ‘Die is er niet meer, hè. Waarom niet?’ De jongen kijkt niet op of om. ‘Die is ziek en moet in bed liggen, slapen tot hij beter wordt.’

In de straat kijken zij om zich heen en praten wat, over van alles en nog wat. Af en toe versnelt opa ongemerkt zijn pas. Anders komen we niet op tijd, denkt hij, terwijl hij doet alsof er alle tijd van de wereld is. Op een hekje zit een vogeltje. ‘Kijk eens, een mus.’ De jongen blijft staan, volkomen een met het ogenblik. Van alle kanten ziet opa kinderen naderen: met een vader of moeder, alleen, lopend of slingerend op de fiets, allemaal op weg naar het schoolgebouw. ‘We moeten doorlopen, hoor,’ zegt hij zacht. ‘Anders komen we te laat.’

Op het schoolplein kolkt het van stemmen, jassen, rugzakken en haastige groeten. Eerst de grootste bups maar laten voorgaan, vindt opa; hij weet dat sommige drukte vanzelf minder wordt als je even wacht. Bij de ingang van het plein staat een juf die iedereen welkom heet, alsof elk kind afzonderlijk binnen mag stappen in een nieuwe dag. Ook bij de voordeur staat er een. Later zullen ze wel schor zijn van al dat groeten. De kleine jongen loopt voorop, ineens zeker van zichzelf. Hij weet precies waar hij wezen moet. Aan een plank langs de muur hangt een haakje, met daarboven een sticker met zijn naam. Daar mag de rugzak hangen, net iets te hoog voor de kleine knaap.

Bij het klaslokaal worden ze opnieuw begroet. Zoveel goede wensen op één ochtend. Een jongetje schuift de stoel van de kleinzoon naar achteren, alsof hij hem verwacht. Daar mag hij zitten. Op het tafeltje ligt een wirwar van stokjes en kleurtjes klaar. Hier ga ik een toren van bouwen. Opa staat nog even in de deuropening. Dan merkt hij dat hij al niet meer nodig is. Stilletjes, sluipt hij ervandoor.

Buiten is de stoep bij de school inmiddels te smal geworden voor alles wat tegelijk wil vertrekken en aankomen. De hogere klassen stromen toe; grotere kinderen, grotere fietsen, grotere gebaren. Dan maar een stukje over de straat. Fietsen scheren rakelings voorbij, met bellen en tassen, en opa wijkt net op tijd uit. Thuis doet hij zijn verhaal. Het was hartstikke leuk, zegt hij, maar ook wennen. En om dit elke dag te doen … petje af voor al die pappa’s en mamma’s. Later denkt hij terug aan vroeger, en aan nu, aan handen die hij ooit vasthield en aan dit kleine handje van vandaag. Hij kan het nog. Hij mag het nog. En misschien is dat wel het mooiste van de hele ochtend.

 

Traag schuift de schemering de zon achter de horizon. Wij lopen ons vertrouwde rondje. Beneden ons lossen de huizen langzaam op in vage contouren; boven ons zoekt een laatste vlucht spreeuwen naar een slaapplaats. Gaandeweg verstomt ons spreken. De vragen die wij nog in ons dragen, lijken door de wereld om ons heen beantwoord te worden — niet met woorden, maar met haar zwijgende aanwezigheid. Wanneer wij gaan zitten, beseffen wij beiden, bijna gelijktijdig, dat de wereld op zichzelf onverschillig is. Misschien maakt juist dat elke vraag die wij haar stellen overbodig. Onze antwoorden onthullen uiteindelijk minder van de wereld dan van onszelf. 

Laat in de middag gaat hij zitten op een bankje midden in de zaal. Ik observeer hem. Tientallen bananen kleven onder stroken ducttape aan de wanden. Vaag herinner ik mij er één: Comedian van Maurizio Cattelan. Levensecht. Zo zal wellicht ook dit verhaal overkomen. En toch: het beeld — niet de tekst — is geprogrammeerd met AI. Komisch, niet?

                                                                                        #

 

‘Wees tevreden,’ klinkt het in de stroom van mijn gedachten. Een klein woordje van twee letters — te — houdt de denkbeelden even tegen, alsof het hun heftige voortgang wil temperen. ‘Overal waar te vóór staat … wees daar voorzichtig mee. Te veel, te vaak. Maar hoe zit dat met tevreden?

Een klein gedachte-experiment: als er alleen maar vrede is, als je jezelf voortdurend vredig voelt en tevreden bent, zou dat dan niet spoedig gaan vervelen? Moet er niet, hoe stil ook, een innerlijk conflict bestaan om de balans te kunnen vinden — om vrede überhaupt als vrede te herkennen? Onbewust voltrekt zich dat, denk ik. Ook bij hen die nergens tegenin lijken te gaan en tevreden rusten in een toestand van permanente vrede.

Ik laat mijn gedachten stilvallen bij de laatste twee begrippen die zich aandienen: dankbaarheid en acceptatie. Pas daar de betekenis van dat kleine woordje te maar eens op toe. 

Het verborgen gewone

Van niets naar iets
alsof het eerste
stappen zijn

Passie, even
gedoofd als vuur
in mist

Een kauwtje bukt
in het gras, kijkt
opzij

Het verborgen gewone
toont zich, schijnbaar
ongewoon

De ware ik blijft
stil, spreekt niet
is meer dan dat