Is de tekst te klein? Klik met de linkermuisknop op de foto voor een vergroting.
dinsdag 6 maart 2018
zondag 4 maart 2018
Vogel-gidsen
Van
mijn ouders en mijn grootvader heb ik de liefde voor de natuur
meegekregen. In mijn jonge jaren was ik vaak op vrije dagen bij mijn
opa. Hij had een liefde voor de natuur en in het bijzonder voor vogels.
Na zijn pensionering bouwde hij eigenhandig een volière achter zijn
huis. Omdat zaad uit de winkel kostbaar was en vers voer gezond, reden
wij in het voorjaar en de zomer regelmatig op zijn Berini door de toen
nog deels ongerepte Botlek en Europoort.
De
aanleg van de Maasvlakte was nog maar net begonnen. Het gebied achter
de Brielse Gatdam was ruig en deels opgespoten met zand. Bergeenden
maakten in verlaten konijnenholen hun nest. Overal groeiden kruiden en
struiken. Wij sneden vogelmuur, plukten rozenbottels en dorsten
koolzaad. Als wij moe waren, aten wij een appel en staarden naar de
lucht waar de leeuwerik zijn lied zong. Wat wij verzameld hadden, ging
in zakken en vervolgens achterop de brommer, voor mij was nog nauwelijks
plaats. Thuis had mijn opa een vogelboek van Thieme, waarin hij
noteerde welke vogels hij kweekte en wat het broedresultaat van de
diverse soorten was. Ik keek tot op volwassen leeftijd regelmatig in het
boekje.
Zonder
dat ik het besefte was ik besmet met het vogelvirus geraakt. In de
jaren tachtig meldde ik mij bij een projectgroep aan om vogels te tellen
die zich op en rond de Oude Maas ophielden. Dit ten behoeve van een
onderzoek om een politiek speerpunt, de zesbaksduwvaart, kritisch
tegengas te geven. Unieke stukjes natuur zouden wel eens door golfslag
en kunstmatige verbreding aangetast kunnen worden, vandaar. Enthousiast
vertelde ik de plannen aan mijn vader. “Maar herken jij al die vogels
wel”, vroeg mijn vader. “De meeste wel”, zei ik. “Wat ik niet weet zoek
ik op in mijn pas gekochte veldgids”: De Elseviers Gids Van De Vogels
Van Europa. Een prima gids, maar niet dé vogelbijbel van die tijd, dat
was de Petersons Vogelgids. De streepjes bij de foto’s, die aangaven
waar de vogelaar op moest letten om de vogel goed te kunnen
determineren, waren een pluspunt in die gids.
Van
derden nam ik trouw de streepjes over in mijn eigen gids. Aldus dacht
ik goed beslagen ten ijs te komen. Maar theoretische kennis is nog geen
praktische kennis en de vraag was dan ook, hoe wetenschappelijk
verantwoord te tellen. Ik was een groentje. Gelukkig heb ik veel geleerd
van een ervaren en enthousiasmerende vogelaar. Ik pikte het snel op,
kocht een Peterson en mocht zelfs na een drietal jaren een verhaal
vertellen over ‘mijn’ telgebied.
Het
vogelen heeft in de jaren die erop volgden enorm aan vaart gewonnen.
Niet alleen ten opzichte van mijzelf, maar ook in zijn algemeenheid.
Vogelen is hot. Daarmee is de kennis toegenomen en ook de gidsjes zijn
veranderd. Op het ogenblik is, als ik mij niet vergis, de ANWB Vogelgids
van Europa populair. Een vogelgids is best lastig in gebruik. Hij is
zwaar, past vaak niet in een jas of broekzak en voordat hij tevoorschijn
is getoverd is de vogel al gevlogen. Het is dus goed onthouden wat je
ziet, desnoods opschrijven in een notitieboekje en thuis de literatuur
of ervaren vogelaars raadplegen. De Elsevier is intensief gebruikt, maar
die van de ANWB is zelden buiten geweest.
Al
de beschreven boeken heb ik bewaard, al is het alleen maar uit respect
voor de schrijvers en als herinnering aan de ontberingen en het plezier
dat ik heb beleefd bij het op naam brengen van een vogel. Ook de gids
van mijn opa heb ik nog. Die reikte hij persoonlijk aan mij uit, als
herinnering voor als hij er niet meer zou zijn.
dinsdag 20 februari 2018
Het visserijgriend
In
de jaren tachtig telde ik met anderen de wintervogels op en langs de Oude Maas.
Het traject dat ik voor mijn rekening nam, liep vanaf de jachthaven van Rhoon
tot en met de Spijkenisse brug. Vandaag jaren later besluit ik de route
andersom te lopen, naar de Zalmplaat, waar ik een volkstuin heb.
De
lucht is grijs als ik de dijk bij de nog nauwelijks herkenbare Meeuwenplaat op loop.
Aan de rivierzijde ligt het griend in diepe rust. Over een pad van planken, dat
boven de drassige grond en de kreken ligt, loop ik dieper het griend in. Een
grote bonte specht vliegt in golvende vlucht tussen de bomen door. Ik volg hem
tot bij een pas geknot perceel en besef de waarde van dit unieke stukje cultuurlandschap,
hoe klein het ook is.
In
vroeger tijden stoomde bij vloed het zoete rivierwater het griend in. Vissers
hadden her en der fuiken geplaatst waarin onder andere paling werd gevangen.
Het griend werd goed onderhouden en het gesnoeide wilgenhout vond zijn
bestemming o.a. als vlechtwerk ter bescherming van rivieroevers; de gevlochten
matten gingen afkalving tegen. Nu hebben zware basaltblokken de matten
vervangen. Door de dagelijkse werking van eb en vloed is er een bijzondere
flora en fauna ontstaan. In het voorjaar bloeit de lisdodde en de spindotter er
volop.
Terwijl
ik langs de oevers loop passeert een kleurig lint van hardlopers mij. Op het
water is het stil. Van eenden geen spoor, op een blauwe wc-eend na die
hulpeloos tussen aangespoeld wrakhout en ander afval in een drooggevallen kreek
ligt. Even waan ik mijzelf op een pelgrimspad als mijn blik op een rode roos
valt. Hij is onder een crucifix tegen een boomstam aangeklemd. Ik houd halt en
laat mijn gedachten gaan bij dit onverwachte tafereel. Haast ongemerkt nader ik
het einde van mijn tocht. Een omgevallen boom verspert mijn pad. Stoer als een
woudloper neem ik het obstakel, om niet veel later op de tuin bij te praten
over de bijzondere wandeling, die ik iedereen aanraad.
donderdag 8 februari 2018
In de krant (GGO): Het handenwarmertje
Goed verstopt, maar niet vergeten,
zocht ik naar mijn oude statief dat tijdelijk het defecte moest vervangen. Ik
vertelde daarover in mijn vorige stukje. Via een dealer probeerde ik onderdelen
te bestellen, echter die waren niet meer te verkrijgen. Naarstig ben ik op zoek
naar een nieuwe gegaan. Eind januari zal die geleverd worden.
Vandaag - het is zeven januari -
tijdens de jaarlijkse roofvogeltelling op Voorne Putten lijken wij eindelijk de
mistroostige decembermaand, die zelfs de grootste optimist deed verzinken in melancholie,
achter ons te laten. De zon schijnt volop. Peter en ik gaan dan ook letterlijk
en figuurlijk goed gemutst op pad. Op de Spuidijk waait een snijdende
Oostenwind. Om en om steek ik een hand in een van mijn jaszakken, waar het
heerlijk warm is. Het ‘handenwarmertje’, een met brandende koolstofstaafjes
gevuld metalen doosje, zorgt daarvoor. Het is een attribuut dat mijn vriend
vroeger gebruikte bij het vissen. Zo kon hij beter met het tuigje en de vis
overweg.
Af en toe duiken wij in de auto
om ons op te warmen. Wij zitten nog maar net als een roofvogel langs de auto
scheert en in een rietkraag achter ons verdwijnt. Omdat wij hem niet zo snel op
naam kunnen brengen, loop ik naar zijn schuilplaats om hem ‘op te jagen’. In
een prachtige flyby vliegt hij langs ons heen; het blijkt een vrouwtje blauwe
kiekendief. Bij de Spuimonding West, zoeken wij een plekje onderaan de dijk in
de luwte, om wat langer te kunnen posten. Door de hoge waterstand verblijven er
vele soorten eenden, waarvan hun door de zon beschenen verenkleed als een kunstwerk
oplicht. Als bij toverslag vliegt het waterwild op. Wij turen de lucht af naar
een mogelijke roofvogel, die wij echter niet kunnen ontdekken. Als de rust is
weergekeerd, duikt er een slechtvalk vanachter een met wilgen begroeide
slijkplaat op en verdwijnt richting de Korendijk. Wellicht was hij de
ordeverstoorder.
Het aanbod van roofvogels is
mager vandaag. Qua soorten valt het nog enigszins mee, de aantallen blijven ver
achter bij voorgaande jaren. Mijn gedachten dwalen dan ook af naar Sommelsdijk,
waar de Reizende Dichters hun jubileum vieren. Ik had daar graag bij willen
zijn. Zo nu en dan draag ik namelijk bij als dichter, of als schrijver in hun
mooie periodiek: de O-O-GO.
Bij de Hoornse Hoofdjes stappen
wij voor de laatste keer uit de auto. Ik stel mijn oude driepoot op en tuur
over het Haringvliet naar Middelharnis, dat met het gouden licht van een al wegstervende
zon omgeven wordt. Terwijl mijn vriend op een ree wijst die in de verte graast,
stop ik een hand in mijn zak. Het vuur in het warmertje blijkt intussen
gedoofd.
zaterdag 3 februari 2018
omkering
schuimend
water vouwt zich speels om de kiel
als hij, zijn jeugd voorbij, de haven uitvaart.
meeuwen krijsen boven schuimend zog.
achter hem -
als hij, zijn jeugd voorbij, de haven uitvaart.
meeuwen krijsen boven schuimend zog.
achter hem -
onder een
heldere lucht,
nog vaag aan de horizon
zijn thuisland
nog vaag aan de horizon
zijn thuisland
zo de wind
waait, vaart hij; soms is het vlijen
op de kalme zee, dan weer scherp snijden
door huize hoge golven.
op de kalme zee, dan weer scherp snijden
door huize hoge golven.
daar waar het
tij keert en een onderstroom zijn schip
door de branding voert, legt hij aan; zo verglijden
de door hem niet gekende dagen. dan licht hij het anker.
voor hem -
door de branding voert, legt hij aan; zo verglijden
de door hem niet gekende dagen. dan licht hij het anker.
voor hem -
onder een
heldere lucht,
nog vaag aan de horizon
zijn thuisland.
nog vaag aan de horizon
zijn thuisland.
zondag 28 januari 2018
De draagtas
Tijdens
een fietstocht naar de wekelijkse yogales, componeer ik in gedachten een mooie zin
bij een beeld dat ik zojuist zag. Ik ben wat laat en rijd in stevig tempo over
wegen die hier en daar zijn aangeslagen door een dunne ochtendnevel. Bij het
steile bruggetje over de Boezem zet ik aan en juist dat had ik niet moeten
doen, want hij is spekglad. Ik verlies de macht over het stuur, smak tegen de
grond en schuif keihard tegen de brugleuning aan. Nadat ik mij geheroriënteerd
heb sta ik op en vervolg mijn weg met een stijve knie en heup. Nog net op tijd
arriveer ik bij de yogalokatie. De les doet mij goed en al snel ben ik het
voorval vergeten.
Nu
vraagt u zich wellicht af hoe die volzin nu luidde. Ik zal hem u vertellen al
weet ik nog niet wat ik er verder mee aan moet.
Aan
de slootkant in een door de storm gehavend bosperceel, ligt verkreukeld als een
pas beslapen bed en nog klam van de nacht een linnen draagtas.
vrijdag 26 januari 2018
Haiku
kijk, de lente dringt
geel en wit breken de dag
in grauwheid gehuld
geel en wit breken de dag
in grauwheid gehuld
vanaf de bergflank
versmeltend met het land
de aloude stad
versmeltend met het land
de aloude stad
Abonneren op:
Posts (Atom)