Een fietser rijdt op de rechterrijbaan van het door de tijd grijsverweerde roze fietspad. Links een tegenligger. Het midden van de rijbanen wordt gemarkeerd door ooit witte tegels; zij zijn eveneens door ouderdom verkleurd. Rechts ‘immer geradeaus’: vasthouden aan het oude, dat wat gangbaar en afgesproken is. Links, ietwat tegendraads. Je zou kunnen zeggen: naar daar waar rechts vandaan komt. Vooruitstrevend (links) naar het conservatieve. Kan dat? Wat een gedachten bij een simpel fietstochtje van A naar B. Al die denkbeelden, onrust. Wat moet je ermee?

 

Het mes

Snijdt aan twee kanten is het spreekwoord, of gezegde. Waar strijkt het vandaag langs? Met Peter de Stadsvogelaar sta ik op de pont naar Nieuw Beierland, onderweg naar de Korendijk. Dat is voor ons een subliem vogelgebied. ‘Geven en nemen’ komen daar samen. We zijn er voor elkaar, de vogels en alles wat daaromheen is. Pure vrijheid en geluk.

Een groep kneus verwelkomt ons. Kneus ook zo’n woord waarvan de betekenis in gebruik twee kanten raakt. Zoek maar eens op. Ze zijn nog niet in zomerkleed, die werkelijk prachtig is. Het rood op de kruin en borst van het mannetje steekt dan af op het verder grijsbruine vogeltje. Peter maakte op Texel ooit een foto die bij mij thuis een wand in de woonkamer siert.

Vogelen kan best vermoeiend zijn: schuifelen op onverhard en ruig terrein met verrekijker, statief, telescoop en fotocamera. De auto en wat proviand biedt uitkomst. Stilzwijgend turen we de omgeving af. Zit daar niet een zeearend op het nest? En daar, waar wel honderden ‘brandjes’ opvliegen, een bruine kiekendief.

Het mes. Het lot en het noodlot. Dan toch nog? Wij staan te wachten bij de pont. Voor ons rijdt een voertuig, waarop een Belgisch kenteken pronkt, de pont, die drie rijbanen heeft, op. Een ieder kiest bij het oprijden de middelste baan, dan kan je er als eerste af. Hij niet. Dat wordt lastig bij het afrijden. De middelste mag eerst. Weet hij dat? Nee dus.

‘Kijk uit. Hij snijdt ons!’ In de remmen dus, en bijsturen. ‘Wat doet-ie nou?’ Nog meer uitwijken, bijna tegen tegemoetkomend verkeer. Achter hem rijden wij langzaam naar het kruispunt voor doorgaand verkeer. Weer twijfel bij onze voorganger: waar moet ik heen, denkt hij vast. En dan … een diepe zucht. We hebben het gered. Op naar huis, in de drukte van de stad, waar een tiental verkeersregelaars een opleiding krijgen. Het mes, de vraag: gaat dat wel goed?

 

'Wat betekent het woord eigenlijk wat jij net gebruikte?'

'Daar vraag je mij wat. Dat heb je meer met woorden en begrippen. Ze worden te pas en te onpas gebruikt. Een ieder voelt de betekenis aan, maar vraag je naar een exacte duiding, dan blijven velen het antwoord schuldig.'

En zo babbelen en kabbelen de twee fictieve personen, waarvan de een toch echt werkelijk is, rustig voort in een karakteristieke omgeving, dat eigenlijk best een vogelparadijs genoemd mag worden. 'Kijk daar, is dat niet een keep?' Tussen een clubje vinken, scharrelt een op hen lijkend vogeltje rond. 'Ja, vast wel. Kijk maar naar het oranje op borst en flanken.' Van ver klinkt de lach van een groene specht.

Verderop, balanceren tientallen sijsjes rondom elzenkatjes. 'Zit er niet een barmsijsje tussen?' Op het water drijft nieuwsgierig, wat willen die twee, een kuifeend voorbij. 'Ik hoorde gisteren van een vriend, dat wij op moeten letten. Kraanvogels zijn op trek.' Koning winter lijkt verdwenen. Niet de naamgenoot. Zijn zang klinkt vanaf en boomtak, hangend over het water.

Na een rondje varen, leggen de twee aan bij een steiger. Het zit erop. Op het terrein van het outdoor centrum, die de naam eer aandoet, Markant, velen aan het werk om alles 'up to date' te maken voor het buitenseizoen. 'Kijk daar!' Op een akker tussen klei en groen, beweegt iets. 'Is dat niet een patrijs?' Die waarneming zou een mooi slot van hun vogeltocht zijn.  

 Giovanni Bellini 

        een jonge Venetiaanse schone

        maakt toilet, haren neigen rood
        gelijk 't lichtrode doek om arm
        buik en been

        bedeesd introvert verleiderlijk
        kleur haar - doek blauw bruin
        vallen vlekkeloos samen met -
        
        het landschap op de achtergrond
        onzichtbaar naast 't blote been
        een brief van haar geliefde

        

        

        

        
         
        

Droef zit hij aan tafel, welke in een hoek van de woonkamer staat. Op een snijpunt van twee zijden daarvan, liggen lieflijk lui enkele boeken, schrijfgerei en een aantekeningblok om op te schrijven wat zoal in hem opkomt. Af en toe staat hij voor of achter de ramen - het is maar hoe je het bekijkt - om naar buiten te staren, de laatste dagen in een melancholische stemming.

Even treedt er een spatje zonlicht in zijn bestaan. Mandarijnpartjes, aan hem gegeven door zijn kleindochter Lisa op een groen schoteltje, beuren hem op. De geur daarvan laten hem wegdromen naar zonnige stranden uit een leven vol vreugde.

Op dat moment vergeet hij het bordje met de partjes mandarijn. Het schuift scheef in zijn hand; partjes vallen op de tafel. Met een droeve zucht staart hij ze na. ‘Zal ik ze voor je opeten?’ roept Lisa, die vol empathie naar haar opa staart. Een traan van verborgen geluk vindt zijn weg langs opa’s wang.

Vrij naar een gedicht van Niels Snoek. Bezoek ook eens https://gedichtenvanniels.blogspot.com/

Stilleven

dit eerst geschreven woord
zou je vast ook zo kunnen lezen:
stil even, doch dit terzijde gelegd

vier uien, een medisch zelfhulp-
boek, pijp, tabak, theepot en
een grote lege fles absint

getemperde kleuren minder
indringend, simpele voorwerpen
sta er eens bij stil, wees hier nu

zie, een brief waarin geschreven
mijn oor afgesneden en dit mijn
eerste schilderij na droevenis

de geur van de schilder, de verf,
kringelt stevig in mijn neus, tot
in mijn diepste wezen – stil even

vrij naar V van Gogh’s stilleven rond bord met uien 

 

Het slot

met fulpen kamers

Even iets rechtbreien. Fulpen kamers is oudhollands voor studentenkamers, maar dit terzijde.

Een student bezoekt zijn medestudent.

Het kasteel ontoegankelijk
spiegelbaar waar dromen
dwalen; vuur, angst, vlucht
en in elkaar overgaan ben ik.

Ik sta plots op het voorplein
het slot achter mij een vlam
groen en hemelhoog, weer-
spiegelt in de gracht.

Ik ren op gesloten slotbrug af
vleugels van angst dragen mij
tegen de brug over fosforwater
gemengd in rood wit.

Ik val op een lichaam van hem
zijn verschoten gelaat en zijn
holle staalgrijze ogen staren mij
mij levenloos aan

Vrij naar Frankenstein

Nichtevecht Ankeveense plas
boven het water rood de zon
libellen muggen zoemen zacht

zwart water tussen wilg en els
‘n gezonde geur van verrotting
geen stadse stank rook of herrie

vaartuigen varen liggen in stilte
fabrieksschoorstenen niet te zien
alleen hier of daar heel oud een -

oude in rode baksteen en veilig
een kalkoven of stoomwasserij
in rugzak koude thee en brood

 

Sluit de ogen na het lezen van dit gedicht. Ervaar het moment, of ga eens aan de oever staan bij kasteel Doorwerth langs De Waal, kijk naar de overkant, beleef de gebeurtenis van dit gedicht.

 

In de O-O-GO van de maand februari met als thema Metamorfose staat een gedicht van mij gepresenteerd, zie hieronder. Bestel of koop eens zo'n leuk vormgegeven blad. Dit keer met Illustraties die het thema uitbeelden, of bezoek een optrede.

https://dereizendedichters.nl

 

Argos

Alsof hij honderd ogen heeft, die alles met aandacht in de gaten houden, vertelt de boswachter zijn verhaal.

Hoe het begon: met zijn vader loopt de kleine jongen door het park. Op een stil plekje, geen wandelaar is te zien, wijst zijn vader op een voetbalgrote bol, waarin in het midden een klein gaatje is te zien. ‘Weet je wat dat is?’ ‘Nee,’ is het antwoord, waarop de vader zijn verhaal doet. Het blijkt het nestje van de winterkoning te zijn, in de vogelaarsvolksmond ook wel Klein Jantje genoemd.

Zijn publiek kijkt vol interesse toe, doet mee op die momenten wanneer zij aanvoelen dat ze mee kunnen doen, stellen vragen, vertellen anekdotes van wat zij weten en mee hebben gemaakt. Vogelplaatjes en geluiden worden tevoorschijn getoverd. De boswachter gaat zo in zijn ‘spel’ op, dat hij vergeet waar hij in zijn verhaal was gebleven als hij even op zijn pad een zijweg was ingeslagen.

En dan ineens zegt de klok: brei er een eind aan. Het is tijd voor de lunch. Er volgen bedankjes, vrolijke gezichten en zichtbare blijdschap. Een iemand vertelt over een vader, een Spartapiet. Direct is er een klik, want ook de boswachter is een Spartafan. Als hij zijn jas aantrekt, wordt hij op zijn schouder getikt. Wat hij ziet is een oorkonde van lang geleden, de vader van iemand uit het publiek was toen deze nog leefde, de trotse eigenaar.

 

Na een vorstperiode waarin fikse sneeuwval en ijzel de aarde teisterde, en ondanks het feit dat vele kinderen met hun ouders sleetje konden rijden, waarvan zij beiden genoten, maar die hen min of meer dwong om veiligheid in acht te nemen en binnenshuis te blijven, viel er in de nacht die erop volgde een forse, langdurige regenbui die, hoe kon het anders, tot hun geluk de wegen veilig begaanbaar maakte.

Ze ontmoeten elkaar ergens onderweg en raken in gesprek.

‘Goedemorgen, nog wat gezien?’
‘Nee, wel gehoord. Een havik’.
‘Leuk, ik had wat staartmezen in mijn tuin’.

‘Jij schreef mij gisteren dat mensen jou kinderachtig vinden omdat je van alles te veel verlangt. Hoe zit dat nu?

begeerte naar het geheel
wat niet haalbaar is waar-
door het zonder waarde is

‘Dat is de enige reden dat ik blijf schrijven: het zoeken naar het ware verhaal, het schrijven van het ultieme boek. Maar misschien is die vertelling niet te vinden.

het verlangen te groot voor vervulling

‘Mocht dat mislukken, dan ben ik in ieder geval een mislukkingskunstenaar, en een kunstenaar wil ik zijn en blijven, ook al is het gedoemd te mislukken’.

 

 

 

 Emoties

‘Wat nou klimaatverandering. De ouderwetse sneeuwval wijst daar toch niet op.’
‘Denk eens na, waar komt die troep vandaan; bevroren smeltwater uit het noorden. Waardoor is dat gesmolten?’

Zo keuvelen zij nog even door. Maken grappen en grollen. Ineens proest een zich uit, laat zich haast helemaal gaan.

Zo wat ben jij blij
Ja eindelijk heb ik mij
kunnen uiten -woede en haat
maar nu heb ik spijt

Stel nu eens dat elke emotie een kleur heeft, bijvoorbeeld rood van woede. Diegene uit de poëzie hierboven zou dan een nieuwe kleur en naam hebben, ik tel immers vier emoties. Die kleur zou kunnen wijzen op een nieuwe emotie, hoe die te  noemen?

Soms in een warm voorjaar verwisselen wilde veldbloemen van plaats. Er ontstaat een prachtig veldboeket. ‘Kijk eens bloemen van vreugde en verdriet.’,  kan het dan klinken omdat de bloemen vreugde geven bij verdriet.

 

Een lichtflits doorklieft de donkere ruimte buiten. Niet veel later breekt een dof ‘gerommel’ de stilte. Vast onweer denkt de schrijver, en ja, enkele tellen later roffelt winterse neerslag op het raam. Code geel en oranje, verdeeld over het land; pas op voor gladheid!

Er bestaat een interessant verschil tussen de stoïcijnse versie en de epicurische versie van de pathische apathie. Moeilijk (?), blijf lezen het valt mee. Een stoïcijn blijft onder druk van emoties kalm, een epicurist vindt dat het denken en de deugd het hoogste goed is. Pathie is een ander woord voor passie, a-pathie is niet-passie. Laat het rustig bezinken en lees verder.

Een jonge man vroeg aan een stoïcijn in oude tijden: of een wijze verliefd kon worden. Hieronder zijn antwoord.

Jij en ik, nog geen wijzen
moeten emoties voor-
komen

Nietig lijken in onze ogen
en onderworpen aan een
ander

Als die op onze gevoelens
reageert is dat olie op het
vuur

Wees bewust van zwakheid
die ons tart blijf rustig kalm
jezelf

Lever je niet uit aan wat dan
ook dat ons meesleept door
verleidelijkheid

Buiten zijn de straten bestrooid met sneeuw. Opgevroren en niet zichtbare plekken zijn daardoor spekglad en levensgevaarlijk om veilig over te steken per voet of fiets. Ik blijf binnen, laat dit blog bezinken en kijk ondertussen zonder gedachten en gevoelens naar een fruitschaal waarop, hoe kan het anders fruit ligt opgestapeld.   

 

 

 

 

Samen zitten zij langs de rivier aan een picknicktafel, de lezer vast wel bekend, die meestal houten-eterij-buitenmeubels. De twee eten niet, maar schuiven houten schijfjes, zwart en wit. Ondertussen babbelen ze wat uit de losse pols.

‘Er zijn mensen die erg veel van hun kat houden en denken dat die gevoelens wederzijds zijn. Maar dat dier is vanuit zijn natuur alleen maar uit op warmte en voedsel. En jij bent daarvoor, vindt het egocentrische schepsel, de aangewezen persoon.

‘Maar honden dan?, roept de kynofiel. Die beschouwen jou als baas van de roedel. Wordt de leiding overgenomen, hup, dan lopen ze kwispelstaartend achter hem of haar aan. We nemen onszelf in het ootje. We maken onszelf maar wat wijs dat katten en honden van ons houden vanwege onze uniekheid.’  

‘Mmm. Trouwens, ik heb nu drie dammen, jij maar een. Je kan wel opgeven. Nog een potje?’