Posts tonen met het label filosofie. Alle posts tonen
Posts tonen met het label filosofie. Alle posts tonen

zaterdag 1 april 2023

Vogelen en filosoferen

Beide begrippen uit de titel vind ik leuk. Af en toe voeg ik ze samen in een blog. Lees rustig verder, want ik probeer het niet als een studie te laten overkomen.

Zo rond mijn twintigste vond ik het leuk om vogels te observeren. De basis was al eerder gelegd door mijn opa en vader. Zij namen mij mee de natuur in en wezen mij op het fluiten en vliegen. Het is dus de vraag of mijn liefde voor de gevleugelde diertjes aangeboren, of mede door hen bepaald is. Wat maakt mij het eigenlijk uit. Ik geniet ervan. Maar toch …

Vogelen en genieten is dus een reactie op mijn enthousiasme. Ik hoef hier in principe niet over na te denken. De wereld is voor mij geordend door wat mij raakt en mijn reacties daarop. Die stimulansen kunnen aangeboren of onder invloed van anderen aanwezig zijn.

Ik wordt gebeld door een vriend. ´Er zit een bijzondere vogel, een scharrelaar, in de buurt. Ga je mee?´ ‘Prima’, zeg ik. En we spreken af dat ik hem oppik. Opgewonden rijden we door de stad. De stoplichten onderweg staan vaak op rood. Onnodig wachten vertraagt de boel. Bij een laatste licht is er in geen velden of wegen verkeer te zien. Ongeduldig rijd ik in een reflex door rood.

Als we een plekje op de grasdijk hebben gevonden, observeren en fotograferen we de vogel samen met andere vogelaars. Op zeker moment komt er een liefhebber aan. Hij ziet de vogel, flikt het om op hem af te lopen en hem op de gevoelige plaat vast te leggen. Het commentaar daarop is niet van de lucht. De scharrelaar kan immers opvliegen. Wat hij dan ook doet! Er ontstaat een woordentwist die wel eens op een handgemeen zou kunnen uitlopen.

We kijken elkaar aan, glimlachen en trekken ons plan. Op naar huis met een scharrelaar en reacties daarop rijker.

Kijk voor de scharrelaar op: Scharrelaars - Wikipedia      

  

woensdag 22 maart 2023

Het Andere en Ik

In vrijheid buiten zijn, dat vind ik een van de fijnste waarden. Buiten kom ik cognitief en fysiek vaak tot rust. Wat mij bezig houdt komt zonder dwang aan de oppervlakte en vindt zijn weg tot inzicht. Ooit schreef ik een scriptie over Freinet, een onderwijzer die naar buiten trok met zijn leerlingen. Simone Weil was daar ook een voorstandster van – lekker buiten op een grasveld filosoferen. Onder een hoge cederboom bijvoorbeeld.

Liberalisme is een goed punt, want: vrijheid, gelijkheid van het individu. Neoliberalisme vind ik wat minder omdat: imperialisme, kapitalisme vaak ongelijkheid geeft. Hard werken, weinig loon. In wie zijn voordeel …

Weil sprak van een uitbuiting die armoede, ziekte en overspannenheid veroorzaakt. Zijn dat niet de factoren die zich ook nu afspelen? Door de competitieve drang vervreemd de mens niet alleen van zichzelf, maar ook van de ander. De mens is geen egoïstisch-, maar sociaal wezen, die juist naar verbondenheid met de ander streeft.

Opvoeding, sociale waarden en normen en onderwijs zijn belangrijke factoren in de vorming van een (jong) mens. Is het willen leren (nadenken) uit vrije wil en nieuwsgierig raken niet waardevoller dan prestatie en competitiedwang. Daarom:

In vrijheid buiten zijn. Het geeft lucht aan het denken en het vergroot de aandacht. Daarnaast is het goed om met anderen te discussiëren over het kersverse bedachte. Aandacht (voor het Andere en mijzelf- Tino) is volgens van Weil de meest zeldzame en pure vorm van gulheid. Wachten, rust en nadenken is de basis voor vernieuwing.

Zo wachtte ik buiten op wat komen ging. Door de rust werd ik spontaan verrast door de zang van een cetti’s zanger. Later zag ik hem tussen het wilgenhout, terwijl een tjiftjaf hem passeerde. Ongedwongen en nieuwsgierig las ik over Simone Weil en schreef ik dit stukje.

Buiten zijn inspireert!